Néstor Rego Candamil
Obrigado, señora presidenta. Boa tarde. Debatemos hoxe a iniciativa lexislativa popular que propón a modificación da Lei 39/2006, de 14 de decembro, de Promoción da Autonomía Persoal e Atención ás persoas en situación de dependencia en relación á participación no custo das prestacións e servizos das persoas beneficiarias. Trátase dunha proposta que procede xa da X lexislatura e que veu sendo adiada, mais que merece atención e urxencia pola relevancia que pode ter no día a día da vida de moitas persoas. O BNG vai apoiar a súa toma en consideración e agardamos que se tramite de forma áxil. Con todo, tamén presentaremos emendas para tentar mellorala. Temos claro que é preciso avanzar en materia de atención á dependencia para lograr un sistema público que sexa efectivo, que se adapte ás necesidades de cada persoa tanto das persoas con discapacidades como para atender as condicións derivadas do envellecemento. Cabe lembrar que as competencias para a atención á dependencia son das comunidades autónomas e que os servizos que poden e deben prestar para a atención á dependencia deben ser atendidos desde distintos ámbitos e con distinta intensidade, partindo dun plan de atención individualizado para cada persoa usuaria no que se faga unha valoración integral, se estabelezan obxectivos e se vaia adaptando á evolución de cada persoa. Axuda no Fogar, Xantar na Casa, centros de día, residencias, axudas e apoio ás persoas coidadoras, programas para a soidade non desexada, atención á prevención de enfermidades neurodexenerativas, asistencia persoal para as persoas con discapacidade son todas elas actuacións que precisan dun financiamento público suficiente. Na verdade, este é o principal problema, o infrafinanciamento das actuacións previstas na lei de dependencia cunha responsabilidade partillada entre Estado e comunidades autónomas. Reparemos que, a pesar do legalmente previsto e dos compromisos establecidos, entre outros, co BNG no acordo de investidura do 2020, o Estado non cumpre aínda coa achega que lle corresponde do 50 % e a débeda acumulada, por exemplo, coa Galiza nesta materia cífraa o Goberno galego en 2500 millóns de euros. Máis unha vez, responsabilidade compartida neste caso entre o Partido Popular e o Partido Socialista, que gobernaron alternativamente no Estado desde que en 2006 fose aprobada a lei de dependencia. Foi precisamente durante o Goberno do Partido Popular cando máis se afondou no infrafinanciamento. E é certo que, como consecuencia dos compromisos adquiridos, facía referencia antes ó acordo de investidura co BNG en 2020, houbo un incremento importante nos recursos destinados a financiar as actuacións da dependencia. Por exemplo: o aumento das achegas a Galiza experimentou un crecemento do 121 % entre o 2021 e 2023 en relación co 2020. Mais continúa sendo insuficiente. Isto vese agravado en Galiza polas políticas de recortes que aplica o Partido Popular desde o Goberno galego. Segundo datos de 2022, Galiza situábase á cola do Estado en investimento en dependencia. Nesa altura, a Asociación Estatal de Directores e Xerentes de Servizos Sociais sinalaba que o conxunto dos Gobernos autonómicos destinaron en 2021 de media ó financiamento deste servizo o 79,1 % do seu custo total. Porén, a Xunta de Galiza só dedicou o 67 %, último nunha clasificación que liderou Euskadi cunha achega do 88 %. Finalizo. Así pois, aumentar o financiamento público é un requisito para unha mellor atención ás persoas en situación de dependencia, pois partimos de que debe ser enteiramente atendida con recursos públicos. En todo caso, todo o que sexa avanzar nunha situación de maior equidade vainos parecer ben. Por iso, o BNG votará a favor da toma en consideración e, como dicía, tamén presentaremos emendas para mellorala. Moito obrigado.
Gracias, señora presidenta. Buenas tardes. Debatimos hoy la iniciativa legislativa popular que propone la modificación de la Ley 39/2006, de 14 de diciembre, de Promoción de la Autonomía Personal y Atención a las personas en situación de dependencia, en relación con la participación en el coste de las prestaciones y servicios de las personas beneficiarias. Se trata de una propuesta que procede ya de la X Legislatura y que se ha venido posponiendo, pero que merece atención y urgencia por la relevancia que puede tener en el día a día de la vida de muchas personas. El BNG va a apoyar su toma en consideración y esperamos que se tramite de forma ágil. Sin embargo, también presentaremos enmiendas para intentar mejorarla. Tenemos claro que es preciso avanzar en materia de atención a la dependencia y para lograr un sistema público de atención efectivo que se adapte a las necesidades de cada persona, tanto de las personas con discapacidades como para atender a las condiciones derivadas del envejecimiento. Cabe recordar que las competencias para la atención a la dependencia son de las comunidades autónomas y que los servicios que pueden y deben prestar para la atención a la dependencia deben ser atendidos desde distintos ámbitos y con distinta intensidad, partiendo de un ideal de atención individualizado para cada persona usuaria en que se haga una valoración integral, se establezcan objetivos y que se vaya adaptando a la evolución de la persona atendida. Centros de día, residencias, ayudas, apoyo a las personas cuidadoras, programas para la soledad no deseada, atención a la prevención y atención de enfermedades neurodegenerativas, asistencia personal para las personas con discapacidad, son todas ellas actuaciones que requieren financiación pública suficiente.
En realidad, este el principal problema: la infrafinanciación de las actuaciones previstas en la ley de dependencia, con una responsabilidad compartida entre Estado y comunidades autónomas. Reparemos en que, a pesar de lo legalmente previsto y de los compromisos establecidos, entre otros con el BNG, en el acuerdo de investidura de 2020, el Estado no cumple aún con la aportación que le corresponde del 50 % y la deuda acumulada, por ejemplo, con Galicia en esta materia el Gobierno gallego la cifra en 2500 millones de euros. Una vez más, responsabilidad compartida, en este caso, entre Partido Popular y Partido Socialista, que gobernaron alternativamente en el Estado desde que en 2006 fuera aprobada la ley de dependencia. Fue precisamente durante el Gobierno del PP cuando más se ahondó en la infrafinanciación. Es cierto que, como consecuencia de los compromisos adquiridos, en referencia al acuerdo de investidura de 2020, como decía antes, hubo un incremento importante en los recursos destinados a financiar las actuaciones de dependencia y el aumento de las aportaciones a Galicia experimentó un crecimiento del 121 % entre 2021 y 2023 en relación con 2020, pero sigue siendo insuficiente. Esto se ve agravado en Galicia por las políticas de recortes que aplica el Partido Popular desde el Gobierno gallego. Según datos de 2022, Galicia se situaba a la cola del Estado en inversión en dependencia. En aquel momento, la Asociación Estatal de Directoras y Gerentes de Servicios Sociales señalaba que el conjunto de los Gobiernos autonómicos había destinado en 2021, de promedio, a la financiación de este servicio el 79,1 % de su coste total; sin embargo, la Xunta solo dedicó un 67 %, último en una clasificación que lideró Euskadi, con una aportación del 88 %.
Finalizo. Aumentar la financiación pública es un prerrequisito para una mejor atención a las personas en situación de dependencia y también para garantizar, como pretende esta proposición de ley, una mayor equidad. En tal caso, todo lo que sean mejoras en este sentido nos van a parecer bien y por ese motivo el BNG va a votar a favor.
Muchas gracias.