Saltar al contenido
Sin adjetivos

Pleno del 11 de junio de 2024

Moción consecuencia de interpelación urgente relativa a la anulación de la prórroga de 25 años otorgada a la concesionaria de la AP-9, la asunción de la gestión directa de la autopista, la supresión de los peajes y el impulso de la transferencia a Galicia.

Moción consecuencia de interpelación urgente.. Autor: Grupo Parlamentario Mixto. Transcripción literal del Diario de Sesiones n.º 46.

Modelo territorial

Votación

  • 13 de junio de 2024: salió adelante, 181 sí, 32 no, 132 abstenciones.

Néstor Rego Candamil

BNGDiputado.Página 53Vídeo

Grazas, señora presidenta. Gostaría de ser breve, porque hoxe xa houbo aquí un intenso debate sobre a AP-9 no que, para alén da transferencia, foi inevitábel abordar a cuestión central: o rescate pondo fin á concesión, quero dicir, anular a prórroga de 25 anos que aprobou no ano 2000 un Goberno de Aznar do Partido Popular, mais hai algunhas razóns que preciso salientar. En primeiro lugar, porque unha autoestrada que debería ficar libre de peaxes no ano 2013 deu aumentada a concesión en dúas prórrogas de maneira inxustificada até o ano 2048, cando todas as autoestradas da xeración da AP-9 hoxe están libres de peaxe unha vez que finalizou o período inicial de concesión ou estarano proximamente. Só en setembro de 2021, como sinalaba hai 15 días na interpelación ó ministro, máis de 600 quilómetros, a maioría en Cataluña, ficaron libres de portaxes. En segundo lugar, porque Aznar non só se limitou a unha prórroga excesiva e inxustificada, senón que privatizou a prezo de saldo a empresa pública que a xestionaba. Hoxe as portaxes que pagamos os galegos e galegas por utilizar a autoestrada do Atlántico van engordar as contas de resultados de empresas e fondos estranxeiros. Hai apenas 15 días a parte, arredor do 40 %, que mantiña Globalvia foi vendida ó fondo neerlandés APG que, con isto, xa controla a práctica totalidade de Itínere Audasa. En terceiro lugar, porque a Unión Europea abriu un expediente de infracción ó Estado español no ano 2021 por considerar que as prórrogas da AP-9 se produciron de forma ilegal ó non cumpriren o requisito de concorrencia competitiva, mais recentemente, neste mesmo ano, a UE abre un novo expediente de infracción ó Estado español polo mesmo motivo. E, ademais, existen precedentes de casos similares, un en Italia, por exemplo, que xa foron resoltos anulando a concesión. Quero dicir, que é perfectamente posíbel que haxa que anular a concesión. O que nós estamos reclamando é que non se espere a que esa anulación sexa obrigada pola Unión Europea, senón que se faga porque responde ó interese público. En cuarto lugar, porque, como xa ficou dito, a AP-9 é unha vía vertebral no eixo atlántico galego arredor da cal se articula o territorio con máis do 70 % da poboación de Galiza, os tres aeroportos, todos os portos de interese xeral e tamén a maior parte da actividade económica e empresarial do noso país.

Por tanto, manter esa vía de pagamento durante 75 anos, durante 25 anos máis, para alén de inxusto, castiga a economía das familias galegas e prexudica a competitividade das nosas empresas e, por tanto, o desenvolvemento social e económico de Galiza.

Hoxe, o obxectivo de termos unha AP-9 galega e libre de peaxe é partillado polo conxunto da sociedade galega, que se sente estafada e discriminada por decisións de Gobernos de Madrid manifestamente inxustas e lesivas para os intereses do noso país. Tanto é así que este duplo obxectivo, transferencia e rescate, foi motivo de unanimidade reiterada no Parlamento de Galiza. A transferencia, como xa ficou explicitado no debate anterior, até en cinco ocasións foi motivo de unanimidade no Parlamento de Galiza. O rescate tamén xerou un acordo unánime a partir dunha iniciativa do BNG no pasado día 14 de maio. De facto, a proposta de resolución que hoxe traemos aquí, que hoxe trae aquí o BNG, recolle fielmente o contido do acordo unánime do Parlamento galego. Por iso, señoras e señores do Partido Popular e do PSOE, espero que voten aquí o mesmo que votaron hai menos dun mes en Compostela. O contrario sería un engano e unha fraude a todos os galegos e galegas.

Non nos vale o argumento do ministro de que custaría 4000 millóns e isto é excesivo para o Estado. Para alén de que esa cantidade é máis que cuestionábel e outras estimacións o reducen á metade ou a menos da metade, por iso incluímos na proposta a realización dun estudo rigoroso que estableza como facer e canto vai custar, non escoitamos ningunha das forzas estatais cuestionar no seu día o rescate das radiais madrileñas que custaron, esas si, unha cantidade, se non igual, superior ós 4000 millóns de euros. Parece que Madrid xustifica absolutamente todo. Ninguén discute os euros que van para Madrid. Por contra, os galegos e galegas temos que pelexar cada euro que se destina ó noso país, a pesar de que saen dos nosos propios impostos, que non nolos regala ninguén. Por iso, non imos resignarnos nunca a un trato de segunda. É de xustiza reparar unha flagrante discriminación con Galiza custe o que custar.

Mais mesmo dende o punto de vista económico é cuestionábel que sexa o mellor para o interese público manter a concesión. No ano 2021 o Goberno fixo unha reserva para facer fronte ás bonificacións establecidas de 2300 millóns até o ano 2048. Non será mellor destinar eses recursos ó rescate da AP-9 en vez de llos entregar a unha empresa privada que actualmente a xestiona? Nós temos claro que si. Aínda que defendemos as bonificacións, mentres existan as peaxes cremos que a solución definitiva é acabar coas peaxes.

Porque si, o BNG sempre reclamou a gratuidade. Non o conseguimos, pero arrancamos, e ese é o verbo, unha medida que aliviase a carga a particulares e transportistas: a bonificación a usuarios e usuarias recorrentes. A señora Taboadela, que interveu con anterioridade, con esa falta de respecto de dicir: «Di vostede que non sei que acordo arrancou ó Goberno», o único que consegue é pór en evidencia que lle custa recoñecer que o Goberno do PSOE só fai cousas positivas cando o obrigan. Neste caso, cousas positivas para Galiza cando o BNG o obriga, porque esta é a realidade.

Se non leu os acordos a señora Taboadela, pode lelos. Eu téñoos aquí, como calquera deputado ou deputada galega do PSOE. Están colgados e son públicos. Por tanto, pode lelos para saber que dende o ano 2020 están recollidas bonificacións e tamén nos do ano 2023, que aínda teñen que cumprir tanto para a AP-9 como para a AP-53 e que queremos que cumpran mentres non sexa gratuíta.

O Partido Popular, finalizo, leu os acordos, aínda que sexa para dicir que son papel mollado. Papel mollado? Díganllelo ós millares de usuarios e usuarias habituais que xa desfrutan de bonificacións da metade da tarifa ou mesmo do 60 %. E, de paso, explíquenlles o Partido Popular a todos eses usuarios e usuarias que se aínda pagan o 40 % restante é por culpa de Aznar e do propio Partido Popular. Que queren vostedes agora rectificar unha decisión errada dun Goberno do PP? Perfecto. Ó BNG o que realmente lle interesa é favorecer o noso país e favorecer todos os galegos e galegas. Por iso, máis unha vez, cumpran con Galiza e voten aquí o mesmo que votaron o día 14 de maio no Parlamento de Galiza, porque é unha cuestión, non xa de coherencia, senón tamén de xustiza. Moito obrigado.

Gracias, señora presidenta. Me gustaría ser breve porque hoy ya ha habido aquí un intenso debate sobre la AP-9 en el que, además de la transferencia, fue inevitable abordar la cuestión central, el rescate, poniendo fin a la concesión, es decir, anular la prórroga de veinticinco años que aprobó en el año 2000 un Gobierno de Aznar, del Partido Popular. Pero hay algunas razones que es necesario subrayar. En primer lugar, porque una autopista que debería quedar libre de peajes en el año 2013 vio aumentada la concesión en dos prórrogas, de manera injustificada, hasta el año 2048, cuando todas las autopistas de la generación de la AP-9 hoy están libres de peaje una vez finalizado el periodo inicial de concesión, o lo estarán próximamente.

Solo en septiembre de 2021, como señalaba hace quince días en la interpelación al ministro, más de 600 kilómetros, la mayoría en Cataluña, quedaron libres de peaje.

En segundo lugar, porque Aznar no solo se limitó a una prórroga excesiva e injustificada, sino que privatizó a precio de saldo la empresa pública que gestiona hoy los peajes que pagamos los gallegos y gallegas por utilizar la autopista del Atlántico, que van a engordar las cuentas de resultados de empresas de fondos extranjeros. Hace apenas quince días un 40 % que mantenía Globalvia fue vendida al fondo neerlandés APG, que con esto ya controla la práctica totalidad de Itínere-Audasa.

En tercer lugar, porque la Unión Europea abrió un expediente de infracción al Estado español en el año 2021 por considerar que estas prórrogas se produjeron de forma ilegal al no cumplir el principio de concurrencia competitiva. Más recientemente, este mismo año, la UE abrió un nuevo expediente de infracción al Estado español por el mismo motivo. Además, existen precedentes de casos similares en Italia, por ejemplo, que ya han sido resueltos anulando la concesión. Es decir, que es perfectamente posible que haya que anular la concesión, y lo que nosotros estamos reclamando es que no se espere a que esa anulación sea obligada por la Unión Europea, sino que se haga porque responde al interés público.

En cuarto lugar, porque, como ya se ha dicho, la AP-9 es una vía vertebral en el eje atlántico gallego alrededor de la cual se articula un territorio con más del 70 % de la población de Galicia, los tres aeropuertos, todos los puertos de interés general y también la mayor parte de la actividad económica empresarial de nuestro país. Por lo tanto, mantener esta vía de pago durante setenta y cinco años, durante veinticinco años más, además de injusto, castiga la economía de las familias y perjudica la competitividad de nuestras empresas y, por lo tanto, el desarrollo social y económico de Galicia.

Hoy, el objetivo de tener una AP-9 gallega libre de peajes es compartido por el conjunto de la sociedad gallega, que se siente estafada y discriminada por decisiones de gobiernos de Madrid manifiestamente injustas y lesivas para los intereses de nuestro país. Tanto es así que este doble objetivo, transferencia y rescate, ha sido motivo de unanimidad reiterada en el Parlamento de Galicia. La transferencia, como ya se ha dicho en el debate anterior, hasta en cinco ocasiones ha sido motivo de unanimidad en el Parlamento de Galicia. El rescate también generó un acuerdo unánime a partir de una iniciativa del BNG el pasado día 14 de mayo. De hecho, la propuesta de resolución que hoy traemos aquí, que hoy trae aquí el BNG, recoge fielmente el contenido del acuerdo unánime del Parlamento gallego.

Por eso, señoras y señores del Partido Popular y del PSOE, espero que voten aquí lo mismo que votaron hace menos de un mes en Compostela. Lo contrario sería un engaño y un fraude a todos los gallegos y gallegas. No nos vale el argumento del ministro de que costaría 4000 millones y que esto es excesivo para el Estado. Aparte de que esta cantidad es más que cuestionable y hay otras estimaciones que la reducen a la mitad o a menos de la mitad ―por eso incluimos en la propuesta la realización de un estudio riguroso que establezca cómo hacer y cuánto va a costar―, no hemos escuchado a ninguna de las fuerzas estatales cuestionar en su día el rescate de las radiales madrileñas, que costaron ―esas sí― una cantidad, si no igual, superior a los 4000 millones de euros. Parece que Madrid justifica absolutamente todo, nadie discute los euros que van a Madrid. Sin embargo, los gallegos y gallegas tenemos que pelear cada euro que se destina a nuestro país a pesar de que salen de nuestros propios impuestos, que no nos lo regala nadie.

Por eso no vamos a resignarnos nunca a un trato de segunda, es de justicia reparar una flagrante discriminación con Galicia, cueste lo que cueste. Incluso, desde el punto de vista económico, es cuestionable que sea lo mejor para el interés público mantener la concesión. En 2021, el Gobierno hizo una reserva para hacer frente a las bonificaciones establecidas de 2300 millones hasta el año 2048. ¿No será mejor destinar esos recursos al rescate de la AP-9, en lugar de entregárselos a una empresa privada que actualmente la gestiona? Nosotros tenemos claro que sí, aunque defendemos las bonificaciones mientras existan los peajes, creemos que la solución definitiva es acabar con los peajes. Porque sí, el BNG siempre reclamó la gratuidad. No lo conseguimos, pero arrancamos ―ese es el verbo, arrancar― una medida que aliviase la carga a particulares y a transportistas, la bonificación a usuarios y usuarias recurrentes.

La señora Taboadela intervino con anterioridad con una falta de respeto al decir: Dice usted que no sé qué acuerdo arrancó al Gobierno. Lo único que consigue así es poner en evidencia que le cuesta reconocer que el Gobierno del PSOE solo hace cosas positivas cuando le obligan, en este caso, cosas positivas para Galicia cuando el BNG le obliga, porque esta es la realidad. Si no ha leído los acuerdos, señora Taboadela, los puede leer, yo los tengo aquí (muestra un documento), cualquier diputada o diputado gallego del PSOE puede leer cualquiera de ellos ―están colgados, son públicos― para saber que desde el año 2020 están recogidas bonificaciones y que en el año 2023 todavía se tienen que cumplir tanto para la AP-9 como para la AP-53, y queremos que se cumpla mientras que no sea gratuita.

El Partido Popular ―finalizo― ha leído los acuerdos, aunque sea para decir que es papel mojado. ¿Papel mojado? Díganselo a los miles de usuarios y usuarias habituales que ya disfrutan de bonificaciones de mitad de la tarifa o incluso del 60 %, y de paso explique el Partido Popular a todos esos usuarios y usuarias que si todavía pagan el 40 % restante es por culpa de Aznar y del propio Partido Popular. ¿Quieren ustedes ahora rectificar una decisión equivocada de un gobierno del PP? Perfecto. Al BNG lo que realmente le interesa es favorecer a nuestro país y a todos los gallegos y gallegas.

Por eso, una vez más, cumplan con Galicia, voten aquí lo mismo que votaron el 14 de mayo en el Parlamento de Galicia, porque es una cuestión ya no de coherencia, sino también de justicia.

Muchas gracias.

Presidencia. Muchas gracias, señor Rego. Para la defensa de las enmiendas formuladas por diferentes grupos, en primer lugar, por el Grupo Parlamentario Socialista, interviene la señora García Chavarría por un tiempo de cinco minutos.

María Montserrat García Chavarría

PSOEDiputada.Página 56Vídeo

Moitas grazas, presidenta. Boa tarde, señorías. Volvemos falar hoxe sobre esta autoestrada que é vertebradora do noso territorio e que conecta Ferrol case coa fronteira portuguesa, unha vía que favoreceu e segue a fomentar o desenvolvemento económico do territorio galego, a pesar dos seus controvertidos inicios, cualificados naqueles primeiros momentos por algún grupo político galego como unha navallada á terra nunha clara alusión á fenda territorial que eles entendían que nese momento suporía para a sociedade galega. Benvidos ó recoñecemento do progreso que finalmente supuxo a AP-9, señor Rego. Fai apenas unhas horas acabamos de dar vía libre ó debate sobre a transferencia desta autoestrada e, polo tanto, creo que xa non deberiamos estar a debater sobre esta moción, pero, xa que estamos, permítanme facer un pouquiño de memoria sobre ela. A historia da AP-9, como ben saben, deu comezo aló polo ano 1973 e, como moi ben explicaba o ministro Puente, o desenvolvemento desta infraestrutura non foi nada fácil. Moitos atrancos e atrasos nas obras, contestación social no territorio, etc., que fixeron que tiveramos que esperar trinta anos. Trinta anos, señorías, de espera para que se completaran por fin os 218,9 quilómetros que, como digo, vertebran, o noso territorio. Pero, lamentablemente, os bos momentos duraron pouco, porque foi xa no ano 2000 cando un Goberno no Partido Popular co señor Aznar á fronte e, lembremos, tamén Goberno do Partido Popular na Xunta de Galicia, modificou a concesión da AP-9 que debería ter vencido xa o 18 de agosto do pasado ano 2023 e prorrogouna ata o ano 2048, estendendo así a carga das peaxes 25 anos máis para todos os galegos e galegas. A todo isto, o Partido Popular da Xunta de Galicia fixo todo pola calada. E aínda por riba, salientar ademais que no ano 2003, só tres anos despois da prórroga desta concesión, o Partido Popular privatizou a concesionaria, condicionando así as decisións de Gobernos posteriores e sometendo unha vez máis os galegos e as galegas a maiores cargas financeiras. E adiviñan vostedes o que fixo o Partido Popular da Xunta de Galicia ó que, por certo, xa pertencía tamén o señor Feijóo? Pois, efectivamente, volveu actuar pola calada. E tivo que chegar un Goberno socialista, esta vez encabezado por Pedro Sánchez, que, consciente da necesidade de abordar tal desequilibrio territorial, no ano 2021 aprobou un esquema de redución das peaxes sen precedentes, a maior rebaixa na historia da AP-9, destinando 55 millóns de euros cada ano en bonificacións que suporán 2300 millóns de euros ata o fin da concesión no ano 2048. En total, señorías, dende o ano 2021 ata marzo deste mesmo 2024 xa supuxo un aforro de 115 millóns de euros para os usuarios. E debo engadir que, dende xaneiro de 2023, tamén se aplicou unha subvención para evitar a suba das tarifas, que elevou ese aforro en 11,2 millóns de euros. Como moi ben coñece o señor Rego, no marco do acordo de lexislatura PSOE-BNG está comprometida a ampliación das bonificacións para a que xa se comprometeron 21,6 millóns de euros adicionais nos Orzamentos Xerais do Estado para o 2024, que elevan ata os 76 millóns de euros este orzamento e, aínda estando prorrogadas, é intención do Goberno que estas novas reducións das peaxes entren en vigor neste mesmo ano. Miren, levamos moitos anos os e as socialistas galegas traballando para acabar con esta desigualdade territorial inxustamente imposta polo Partido Popular e estas bonificacións nas peaxes aplicadas tanto na AP-9 como na AP-53 son boa proba dese esforzo e dese compromiso socialista e, como digo, sobre todo dese esforzo levado a cabo polo Goberno do Estado, empeñado como está en reverter esta inxustiza herdada.

Miren, nesa liña imos continuar, señorías. E agardamos que tamén o Partido Popular se deixe de «consellos vendo que para min non teño» e tome boa nota deste noso proceder e asuma eses mesmos criterios de xustiza tamén para as autoestradas AG-55 e AG-57, que son competencia directa da Xunta de Galicia e nas que se están a aplicar peaxes abusivas e lesivas para os petos dos nosos veciños e veciñas da zona da Coruña-Carballo e Puxeiros-Val Miñor. Nada máis e moitas grazas.

Muchas gracias, presidenta. Buenas tardes, señorías. Volvemos a hablar hoy sobre esta autopista, que es vertebradora de nuestro territorio y que conecta Ferrol casi con la frontera portuguesa. Una vía que favoreció y sigue fomentando el desarrollo económico del territorio gallego a pesar de sus controvertidos inicios, calificados en aquellos primeros momentos por algún grupo político gallego como una navajada a la tierra, en clara alusión a la brecha territorial que ellos entendían en ese momento que supondría para la sociedad gallega, dado el reconocimiento del progreso que supuso esta AP-9, señor Rego. Hace unas horas acabamos de debatir la transferencia de esta autopista y, por lo tanto, creo que ya no deberíamos estar debatiendo esta moción. Pero, ya que estamos, permítame hacer un poquito de memoria. La historia de la AP-9, como bien saben, comenzó en el año 1973 y, como muy bien explicaba el ministro Puente, el desarrollo de esta infraestructura no fue nada fácil, hubo muchos problemas y retrasos en las obras, contestación social en el territorio, etcétera, que hicieron que tuviéramos que esperar treinta años; treinta años de espera, señorías, para que se completaran por fin los 218,9 kilómetros que, como digo, vertebran nuestro territorio. Pero, lamentablemente, los buenos momentos duraron poco, porque ya fue en el año 2000 cuando un gobierno del Partido Popular, con el señor Aznar al frente, y recordemos que también un gobierno del Partido Popular en la Xunta de Galicia, modificaron la concesión de la AP-9, que debería haber vencido ya el 18 de agosto del pasado año 2023, y lo prorrogó hasta el año 2048, extendiendo así la carga de los peajes veinticinco años más para todos los gallegos y gallegas. A todo esto, el Partido Popular de la Xunta de Galicia lo hizo a la chita callando, y además habría que subrayar que, en el año 2003, solo tres años después de la prórroga de esta concesión, el Partido Popular privatizó la concesionaria, condicionando así las decisiones de gobiernos posteriores y sometiendo una vez más a los gallegos y gallegas a mayores cargas financieras. ¿Y adivinan ustedes lo que hizo el Partido Popular de la Xunta de Galicia, al que, por cierto, ya pertenecía también el señor Feijóo? Efectivamente, volvió a dar la chita callando. Y tuvo que llegar un Partido Socialista, esta vez encabezado por Pedro Sánchez, que, consciente de la necesidad de abordar semejante desequilibrio territorial, en 2021 aprobó un esquema de reducción de los peajes sin precedentes, la mayor rebaja en la historia de la AP-9, destinando 55 millones de euros cada año en bonificaciones, que supondrán 2300 millones de euros hasta el fin de la concesión, en el año 2048. En total, señorías, desde el año 2021 hasta marzo de este mismo 2024 ya supuso un ahorro de 115 millones de euros para los usuarios. Debo añadir que desde enero de 2023 también se aplicó una subvención para evitar la subida de las tarifas que llevó ese ahorro en 11,2 millones de euros. Como muy bien sabe, señor Rego, en el marco del acuerdo de legislatura PSOE-BNG está comprometida la ampliación de las bonificaciones para la que ya se comprometieron 21,6 millones de euros adicionales en los presupuestos generales del Estado para el 2024, que llevan hasta 77 millones de euros este presupuesto que todavía está prorrogado y que es intención del Gobierno que estas nuevas reducciones entren en vigor este mismo año. Miren, llevamos muchos años los y las socialistas gallegas trabajando para acabar con esta desigualdad territorial injustamente impuesta por el Partido Popular. Estas bonificaciones de los peajes aplicadas tanto en la AP-9 como en la AP-53 son una buena prueba de ese esfuerzo y de ese compromiso socialista y, como digo, sobre todo, de ese esfuerzo llevado a cabo por el Gobierno del Estado, empeñado como está en revertir esta injusticia heredada. Miren, en esa línea vamos a continuar, señorías, y esperamos que también el Partido Popular se deje de consejos vendo que para mí no tengo y tome buena nota de este nuestro proceder y asuma esos mismos criterios de justicia también para las autopistas AG-55 y AG-57, que son competencia directa de la Xunta de Galicia y en las que se están aplicando peajes abusivos y lesivos para los bolsillos de nuestros vecinos y vecinas de la zona de A Coruña, Carballo y Puxeiros-Val Miñor. Nada más. Muchas gracias. (Aplausos).

Presidencia. Moitas grazas, señora García. Por el Grupo Parlamentario Popular tiene ahora la palabra el señor Delgado Arce por un tiempo de cinco minutos. Cuando quiera.

Celso Luis Delgado Arce

PPDiputado.Página 58Vídeo

Señora presidenta, señorías, o Bloque Nacionalista Galego trae hoxe ó Parlamento nacional unha iniciativa que foi debatida xustamente hai menos dun mes, o 14 de maio de 2024, no Parlamento de Galicia, unha iniciativa que tamén era do BNG, pero que foi aprobada por unanimidade. Como todos vostedes coñecen, no Parlamento de Galicia non se aproba ningunha iniciativa se non é pola vontade do grupo maioritario que, neste caso, non tivo reparo en apoiala, porque consideraba que era unha iniciativa axeitada.

O que fai o señor Rego nesta iniciativa é xustamente traer ó Congreso dos Deputados aquilo que se aprobou, aínda que non coa literalidade, e por iso vén a nosa emenda.

Señora presidenta, señorías, el Bloque Nacionalista Galego trae hoy al Parlamento una iniciativa que fue debatida el 14 de mayo de 2024, una iniciativa que fue aprobada por unanimidad en el Parlamento gallego. Como ustedes saben, en el Parlamento de Galicia no se aprueba ninguna iniciativa si no es por la voluntad del partido mayoritario, que en este caso no tuvo reparo en apoyarla porque considera que es una iniciativa adecuada. Lo que hace el señor Rego en esta iniciativa es justamente traer al Congreso de los Diputados aquello que se aprobó, aunque no con la literalidad, y por eso de aquí viene nuestra enmienda.

Señorías, hoy hemos hablado de la AP-9 en el comienzo de esta sesión para hablar de una vieja y ansiada reivindicación de la transferencia. Lo que esta moción pretende, y es a lo que debemos ceñirnos, es que, a raíz de un procedimiento de infracción que la Comisión Europea abrió en relación con una posible anulación de la prórroga de veinticinco años, la última prórroga de la AP-9, por presunto incumplimiento de normativa comunitaria en materia de contratación, lo que se pretende, lo que el Parlamento de Galicia ha querido aprobar el otro día es que se realice, en primer lugar, un estudio de viabilidad de aquellos aspectos jurídicos que puedan permitir la anulación de la prórroga y también conocer y evaluar los costes reales que puede tener un rescate, una finalización de la concesión para el Estado. Nosotros consideramos que eso en este momento es conveniente, es necesario y, por eso, en su momento lo hemos apoyado.

Se ha planteado —y‌o creo que de una manera equivocada— el debate de estas mociones como arrojarnos constantemente argumentaciones. La historia de la AP-9 es una historia larga que nace cuando, efectivamente, en el año 1979 se pone en servicio esta autopista. Después ha habido una prórroga de un año porque finalizaba en el 2012 y se extendió al 2013. Aquí se quiere omitir, y no tiene ningún sentido que se haga, que en el año 1994, con un Gobierno de don Felipe González, con un ministro, el señor Borrell, y con un secretario general de Infraestructuras, el señor Pérez Touriño, mediante un real decreto se prorrogó diez años más esta autopista. Esto no fue a cambio de nada. Efectivamente, fue porque se iniciaban las obras del tramo Rande-frontera portuguesa. La prórroga que se acuerda en el año 2000 no fue a cambio de nada, fue como consecuencia de que se decide que hay que hacer unas obras de un tramo libre de peaje entre el acceso norte a Ferrol por Fene, Neda y Narón. Se puede cuestionar la oportunidad que aquello no se hiciera con cargo al presupuesto general del Estado, pero no se puede negar que detrás de aquello había algo.

Ahora, los beneficios que está obteniendo esta concesionaria como consecuencia de los peajes consideramos que son realmente desorbitados. Consideramos que hay unos peajes muy elevados. Consideramos que esa situación debe y puede cambiar, y cuando desde las filas del Grupo Parlamentario Socialista, el propio Partido Socialista, el propio candidato a la Presidencia de la Xunta de Galicia, don José Ramón Gómez Besteiro, en el debate electoral de las elecciones autonómicas gallegas manifiesta que tiene la anuencia, la conformidad del presidente del Gobierno para abordar la gratuidad de la AP-9, no tiene ningún sentido que se pretenda simplemente reducir todo a continuar con un sistema de bonificaciones que nosotros no repudiamos.

Aquí no se ha dicho en ningún momento, porque solo se dice aquello que perjudica a la parroquia adversaria y nunca se mira a la propia, pero quiero recordar que unas de las primeras bonificaciones de los peajes fueron acordadas en el año 2013 siendo ministra doña Ana Pastor, a la que quiero rendir un tributo de reconocimiento desde esta tribuna a su tarea política y también a su trabajo como ministra. Aquello fue para bonificar peajes entre Vigo y Pontevedra, que eran de los más caros. Realmente, nosotros entendemos que la única manera de que podamos sacar esto adelante es con inteligencia, con prudencia, analizando la viabilidad de las consecuencias jurídicas y económicas que esto trae, pero sin cejar en modo alguno en este objetivo final, que es el rescate de la autopista, la gratuidad de la autopista y que los ciudadanos gallegos puedan circular ya por una autopista que durante muchos años han pagado con unos precios desorbitados, según nosotros creemos.

Finalmente, hay un segundo punto de la iniciativa que es impulsar la transferencia de la AP-9 a la Comunidad Autónoma de Galicia. Claro que la queremos impulsar. Por eso, señorías del Grupo Parlamentario Socialista, les recuerdo que en la pasada legislatura hubo un boicot monumental de quince prórrogas, de no querer reunir la Ponencia y, finalmente, de presentar unas enmiendas que, en lugar de querer transferir la titularidad de la gestión y las competencias de explotación, se limitaban a una administración de la gestión. Esto es lo que hoy hemos aprobado hoy aquí. Vamos a ver si en esta ocasión ustedes apoyan. Nosotros, desde luego, vamos a hacer todo lo posible para que los anhelos de los gallegos no se queden una vez más en el dique seco. Nada más, señorías.

Muchas gracias. (Aplausos).

Presidencia. Muchas gracias, señor Delgado. Por el Grupo Parlamentario Plurinacional SUMAR, tiene la palabra el señor Lago Peñas, también por un tiempo de cinco minutos.

Manuel Lago Peñas

Grupo SumarDiputado.Página 59Vídeo

Vou abordar este debate con dez feitos estilizados nos que se deriva unha conclusión.

Primeiro, Autopistas del Atlántico, Audasa, foi unha empresa pública ata que Aznar a privatizou en maio de 2003.

Dous: debe ser unha casualidade, pero, tres anos antes, Aznar prolongou 25 anos máis a concesión da autoestrada.

Tres: foi unha ampliación a dedo que está a ser investigada pola propia Comisión Europea, que ten aberto un expediente.

Catro: Audasa estima que vai ingresar 9526 millóns de euros en peaxes ata o ano 2048. Quinto: como dicía o deputado do Partido Popular dos beneficios abusivos, coa razón actual de beneficios sobre ingresos a empresa vaise embolsar 5000 millóns de euros en beneficios. Seis: Audasa está integrada nun grupo empresarial, Itínere, que é propiedade de fondos de investimento holandeses, británicos e canadenses. Sete: nestas semanas, o fondo canadense está a negociar a venda do seu paquete de accións ó fondo holandés. Así se xoga coa principal arteria de comunicación en Galicia. Oito: Audasa ten blindado o seu negocio coas peaxes máis altas do Estado. E aquí quero mostrar a miña diferenza co que se está falando do acordo que subvenciona as peaxes, porque é certo que a cidadanía agradece que se subvencionen as peaxes, pero subvencionar as peaxes de aquí ata o ano 2048 vainos custar 3400 millóns de euros de diñeiro público, de recursos públicos. Unha cifra desorbitada, porque o valor en libros de Audasa, o seu patrimonio neto, é de 472 millóns de euros. Aínda máis, as operacións de compravenda entre os fondos de investimento estranxeiros nos últimos anos valoran Itínere, que é o grupo matriz onde está integrado Audasa, en 1300 millóns de euros. Ese é o valor de todo o grupo e, polo tanto, Audasa ten un valor que está entre 700 ou 800 millóns de euros. Fagamos as contas con responsabilidade de deputados e deputadas. Imos darlle 3400 millóns de euros a unha empresa que como prezo de venda de mercado non chega a mil millóns? Estes son os feitos e de aí se deriva claramente a conclusión. A conclusión é a necesidade de terminar coa anomalía de que a principal vía de comunicación de Galicia estea xestionada por unha empresa privada que é propiedade de fondos de investimento estranxeiros, rematar coa anomalía de que Galicia siga pagando peaxes ata o 2048 cando o resto das autoestradas que naceron con ela xa serán públicas e gratuítas a partir do ano 2026, pero, sobre todo, déixenme que insista nesta idea: impedir o absurdo de darlle 3400 millóns de euros de recursos públicos a unha empresa privada que ten de valor de mercado menos de 700 millóns de euros. Por todo iso, SUMAR propón a recuperación para o público da autoestrada do Atlántico. Déixenme que o diga nunha frase: investir en favor da cidadanía no canto de subvencionar os beneficios de empresas privadas.

Voy a abordar este debate con diez hechos estilizados de los que se deriva una conclusión. En primer lugar, Autopistas del Atlántico, Audasa, fue una empresa pública hasta que Aznar la privatizó en mayo de 2003. Dos. Debe ser una casualidad, pero tres años antes Aznar prorrogó veinticinco años más la concesión de la autopista. Tres. Fue una ampliación a dedo que está siendo investigada por la propia Comisión Europea, que tiene abierto un expediente. Cuatro. Audasa estima que va a ingresar 9526 millones de euros en peajes hasta el año 2048. Quinto. Como decía el diputado del Partido Popular, de los beneficios abusivos, la ratio actual de beneficios sobre ingresos, la empresa se va a embolsar 5000 millones de euros en beneficios. Seis. Audasa está integrada en un grupo empresarial Itinere, que es propiedad de fondos de inversión holandeses, británicos y canadienses. Siete. Estas semanas el fondo canadiense está negociando la venta de su paquete de acciones al fondo holandés. Así se juega con la principal arteria de comunicación en Galicia. Ocho. Audasa tiene blindado su negocio con los peajes más altos del Estado. Aquí quiero mostrar mi diferencia con lo que se está hablando del acuerdo que subvenciona los peajes, porque es cierto que la ciudadanía agradece que se subvencionen los peajes, pero subvencionar los peajes de aquí hasta 2048 nos va a costar 3400 millones de euros de dinero público, de recursos públicos; una cifra desorbitada porque el valor, en libros, de Audasa, su patrimonio neto es de 472 millones de euros. Aún más, las operaciones de compraventa entre los fondos de inversión extranjeros en los últimos años valoran Itinere, que es el grupo matriz donde está integrada Audasa, en 1300 millones de euros. Ese es el valor de todo el grupo. Por lo tanto, Audasa tiene un valor que está entre 700 y 800 millones de euros. Hagamos las cuentas con responsabilidad, diputados y diputadas. ¿Vamos a darle 3400 millones de euros a una empresa que como precio de venta de mercado no llega a 1000 millones? (Aplausos).

Estos son los hechos y de ahí se deriva claramente la conclusión. La conclusión es la necesidad de terminar con la anomalía de que la principal vía de comunicación de Galicia esté gestionada por una empresa privada que es propiedad de fondos de inversión extranjeros; acabar con la anomalía de que Galicia siga pagando peajes hasta el 2048 cuando el resto de las autopistas que nacieron con ella ya serán públicas y gratuitas a partir del año 2026; pero, sobre todo, y déjenme que insista en esta idea, impedir el absurdo de darle 3400 millones de euros de recursos públicos a una empresa privada que tiene de valor de mercado unos 700 millones de euros. Por todo eso, SUMAR propone la recuperación para el público de la autopista del Atlántico. Déjenme que lo diga en una frase: Invertir en favor de la ciudadanía en lugar de subvencionar los beneficios de empresas privadas. (Aplausos).

Presidencia. Moitas grazas, señor Lago. Por el Grupo Parlamentario VOX, tiene ahora la palabra el señor Sánchez García, por un tiempo también de cinco minutos. (Aplausos).

José María Sánchez García

VoxDiputado.Página 60Vídeo

Con la venia. Para dar curso a esta moción y para ejecutar lo que se pide en ella habría que acudir al artículo 150.2 de la Constitución, en el despropósito de conjunto que es el título VIII de la Constitución, como ya denunció el fundador de lo que hoy es el Partido Popular, Fraga, en el proceso constituyente. En ese despropósito de conjunto, este es el artículo más aberrante de todos. Es decir, aquel que encierra una aporía, porque permite la cesión a comunidades autónomas de competencias que son exclusivas del Estado; es decir, una contradicción en los términos hecha ley. Así estamos a día de hoy con competencias de muchas comunidades que nunca debieron tenerlas siquiera sea con arreglo al artículo 149 de la Constitución. (Aplausos). Luego, nosotros ya, por una razón de principio, no podemos apoyar una moción con este contenido. Esta transferencia se promovió ya, sin éxito, en las legislaturas XII, XIII y XIV. Desde un punto de vista práctico, aparte de esta razón legal que se alza para nosotros como una barrera infranqueable, yo le recomendaría al Bloque Nacionalista Gallego, que es el proponente de esta moción, que, a la vista de la postura del Partido Socialista —q‌ ue persevera como ya hizo en la XIV Legislatura, a pesar de haber apoyado una moción en el Parlamento gallego o, en este caso, una proposición de ley que, nuevamente, se ha debatido hoy en esta sesión de tarde—, sería más práctico que le pidiera una carta de recomendación a doña Begoña y que se la presentase al presidente del Gobierno (aplausos), porque está visto que por esta vía legislativa no va a prosperar. En esa Legislatura XIV fue VOX quien impidió que siguiese su curso la proposición de ley orgánica, porque en la Ponencia el PSOE y el PP sostuvieron una discrepancia, para ellos insuperable, que consistía en que el PSOE, corrigiendo su postura inicial, sostuvo que lo que debía transferirse era exclusivamente la gestión no la titularidad de la autopista como sucede en la enmienda que han presentado a la moción de hoy, señor Rego, como usted sabe, que también fue ponente. Inexplicable. Yo pregunté al ponente del PSOE. Su respuesta fue el silencio. Hoy no está presente porque es de los caídos por el caso Berni. (Aplausos).

El PP, cuyo ponente era el orador de hoy, diputado por la provincia de Orense, sostuvo también una enmienda que tampoco se compadecía con lo que era el texto original de la proposición de ley presentada por el Parlamento de Galicia. Era que, una vez transferida la titularidad de la autopista a la Xunta de Galicia, el Estado costease todas las obras programadas, incluso, algunas más que se anunciaban en el texto de la enmienda. Yo también le pregunté por este despropósito y su respuesta fue el silencio. (El señor Delgado Arce hace gestos negativos). Usted está hoy aquí presente y podrá confirmar lo que le digo. Usted no dijo ni mu cuando le pregunté. Le dije: No se entiende nada. En esa situación me dijeron que votase y decidí abstenerme, con lo cual, ante el empate, caducó la iniciativa y bien caducada está, pero hoy vuelve aquí.

La única postura explicable en este asunto es la del Bloque Nacionalista Gallego, cuya matriz es un partido, como todos sabemos, marxista-leninista —‌lo dicen sus estatutos— y que considera que Galicia es una colonia de España. Bueno, a pesar de estos desatinos y de estas barbaridades, en esto tienen razón, porque, siendo un partido separatista, yo comprendo que ustedes quieran que la autopista que discurre en su trazado por Galicia sea de gallegos. Pero, claro, del resto de los grupos yo sigo sin entender nada. Aquí hay oscuros intereses y, probablemente, además de oscuros, inconfesables y, por eso, ustedes, cuando se les pregunta, guardan silencio. No diré cómo, pero guardan silencio. (Aplausos). Sí, sí usted lo sabe igual que yo. Bueno, usted sabe mucho más que yo de esto. Yo no sé nada, yo lo que sé es que usted guarda silencio cuando se le pregunta. Usted y su partido, no usted en particular.

En segundo lugar, otra razón. El mito de la descentralización. Ustedes afirman aquí alegremente de modo apodíctico: Es mejor que la autopista sea de la Xunta de Galicia. Yo pregunto: ¿Por qué? No hay respuesta. Afirmación apodíctica. El mito de la descentralización: La descentralización es buena porque sí. Bueno, porque sí no, porque lo dicen ustedes, ni siquiera es porque sí. Claro, esto es venir a legislar de modo arbitrario. Por lo tanto, tampoco podemos apoyar una arbitrariedad.

Por lo demás, como ustedes saben, esta cuestión de la última prórroga de la autopista, la que se hizo siendo presidente Aznar, ha dado lugar a un expediente de infracción incoado a España por la Comisión Europea, cuya resolución no conocemos. La infracción consiste en que esa prórroga es ilegal con arreglo al derecho europeo. Luego, si la resolución final de la Comisión ha de ser, hipotéticamente, que la concesión prorrogada es ilegal en cuanto prorrogada, la concesión debería extinguirse si España da cumplimiento a que resuelva la Comisión Europea, porque, de lo contrario, lo que puede suceder es que la Comisión Europea demande a España ante el Tribunal de Justicia Europeo. ¿Es eso lo que quieren ustedes? No se entiende nada. No se entiende nada porque ustedes no entienden nada y porque aquí detrás hay algo raro, oscuro y probablemente feo.

Presidencia. Señor Sánchez, tiene que terminar.

José María Sánchez García

VoxDiputado.Página 61

Y que no vengan aquí, como este señor, el último que ha hablado, con unas cuentas que son de la matemática vudú, interpretando unas cosas verdaderamente disparatadas que no guardan ninguna relación con la realidad financiera. Usted no ha entendido nada. Si la concesión se extingue porque la prórroga no es conforme a derecho y, por lo tanto, es ilegal, en principio no hay que indemnizar a la concesionaria, salvo que la concesionaria quiera pleitear en razón de una inversión que haya podido hacer sobre la base de las condiciones de la prórroga, y habría que ver lo que resultaba de ese pleito.

Presidencia. Señor Sánchez, tiene que terminar.

José María Sánchez García

VoxDiputado.Página 61

Tenga en cuenta que la inversión realizada se amortiza en el tiempo, cosa que usted tampoco ha considerado. Con lo cual, sus matemáticas, como le digo, vudú y nada más.

Por lo tanto, nos oponemos firmemente a la transferencia de la titularidad de la autopista y apoyamos sin vacilación que en la medida de lo posible la autopista sea de uso gratuito, lo que esperamos que sea posible sin coste para nadie, para ninguna Administración, si como creemos la Comisión Europea juzga…

Presidencia. Señor Sánchez, se le ha acabado el tiempo.

José María Sánchez García

VoxDiputado.Página 61

… que la concesión se ha extinguido. (Aplausos de las señoras y los señores diputados del Grupo Parlamentario VOX, puestos en pie).

Presidencia. Muchas gracias, señor Sánchez. —  DEL GRUPO PARLAMENTARIO POPULAR EN EL CONGRESO, SOBRE LA ACTUAL SITUACIÓN ECONÓMICA, POLÍTICA Y SOCIAL DE NUESTRO PAÍS. (Número de expediente 173/000031).

Presidencia. Aviso de que ahora empezamos el debate de la última moción que veremos esta tarde: moción, consecuencia de interpelación urgente, que presenta el Grupo Parlamentario Popular en el Congreso, sobre la actual situación económica, política y social de nuestro país. Por el grupo autor de la iniciativa y para la defensa de la moción, tiene la palabra la señora Guardiola Salmerón por un tiempo de siete minutos.